Een paar maanden geleden heb ik namens Christenunie Nunspeet een Podcast opgenomen met jongeren. Over thema’s die hen raken maar waar vaak door anderen over besloten wordt. Voor alles een eerste keer en ik vond het verrassend leuk! Ik sprak met hen over mentale gezondheid van jongeren. Een thema dat me na aan het hart ligt. Op mijn werk (manager in de ouderenzorg) zie ik veel welwillende jong professionals met het hart op de goede plek maar ik zie ook dat ze veel te dragen hebben. Gescheiden ouders, ingewikkelde thuissituaties, financiële problemen van ouders of een vriendje met problemen. Veel te dragen wat niet per se van hen is maar wat wel invloed heeft op hun welbevinden. De jongeren in de Podcast herkenden dat en noemden zelf ook ‘niet willen mislukken’ en de keuzestress over van allerlei onderwerpen een belangrijke veroorzaker van mentale problemen. In Elspeet krijgt 1 op de 10 kinderen een vorm van jeugdhulp. Soms zijn dat intensieve trajecten met een leger aan hulpverleners en soms zijn dat kortdurende behandelingen. Vaak gericht op een oplossing die vanuit het kind moet komen. Het kind is immers vastgelopen. Steeds vaker wijzen onderzoeken uit dat op de lange termijn kinderen die wel behandeling hebben gehad ongeveer dezelfde uitkomst hebben als kinderen met “hetzelfde probleem” die geen behandeling hebben gehad. Daar zijn natuurlijk ook uitzonderingen op. Soms is het kind wel beter af in een behandeltraject dat op henzelf gericht is. Als raadslid heb ik me ingezet om anders te kijken naar de toekomstige generatie. Zadel hen niet op met problemen die niet van hen zijn maar wel op hun schouders terecht zijn gekomen. Ondersteun opvoeders, help gezinnen door een moeilijke periode heen maar trek niet alleen aan dat ene kind. En, we hoeven niet van onze kinderen te vragen dat zij sterker of succesvoller zijn dan wij ooit zijn of zullen worden. Wat dan wel? Investeer in het hele systeem om jongeren heen. Betrek ouders bij de behandeling van kind; zij moeten immers met elkaar verder. Maar vooral; maak niet bijzonder wat niet bijzonder is. Het is normaal dat pubers grootse gevoelens hebben, het is normaal dat ze uitvogelen wie ze zijn, het is normaal dat je dan even uit de bocht vliegt. Wat niet wil zeggen dat het nooit ingewikkeld is. Mijn kinderen zijn nog niet jonger en dat houdt het nu nog lekker overzichtelijk. Ook dat zal over een paar jaar echt anders zijn.
En hoe zit dat in Elspeet? Verenigingen, kerken en sportclubs zijn geen luxeproducten. Ze zijn mede-opvoeders. Het zijn de plekken waar jongeren niet hoeven te presteren, maar mogen proberen. Waar ze leren samenwerken, lachen, verliezen, winnen, en soms gewoon even ademhalen. Bij VV Elspeet, en ongetwijfeld ook bij andere verenigingen, zijn tal van voorbeelden hoe trainers en leiders medestanders in de opvoeding zijn. Een appje na een dik verloren wedstrijd, overwinningen samen vieren en beleidsmatig investeren in jeugd.
Een mentaal gezonde generatie is geen taak voor zorgverleners. Ze ondersteunen alleen even. Het is iets wat we samendoen. In hoe we kijken. In hoe we luisteren. In hoe we jongeren ruimte geven om te falen, te twijfelen, te groeien. Een mentaal gezonde generatie ontstaat niet vanzelf. Ze ontstaat doordat wij als dorp zeggen: jij hoeft het niet alleen te doen.
